Nội dung bài viết
Năm 2025, Malaysia giữ vai trò Chủ tịch ASEAN, lần đầu kể từ năm 2015. Năm chủ tịch khép lại bằng Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 47 tại Kuala Lumpur cuối tháng 10/2025, với một dấu mốc được nhắc đến nhiều: Timor-Leste chính thức trở thành thành viên thứ 11 của ASEAN. Bài này tóm tắt những điểm chính của năm chủ tịch và lý do người Việt quan tâm đến Malaysia nên để ý.
Chủ đề “Bao trùm và Bền vững”
Malaysia chọn chủ đề “Inclusivity and Sustainability” (Bao trùm và Bền vững) cho năm 2025. Theo phân tích của Viện Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế Malaysia (ISIS Malaysia), Kuala Lumpur đặt ra ba ưu tiên: giữ đà của hai năm chủ tịch trước (Indonesia năm 2023, Lào năm 2024), làm mới cách vận hành các cơ chế của ASEAN, và hỗ trợ Timor-Leste gia nhập khối.
Timor-Leste trở thành thành viên thứ 11
Theo Ban Thư ký ASEAN, Tuyên bố kết nạp Timor-Leste được ký tại lễ khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 47 ngày 26/10/2025. Đây là kết quả của một quá trình dài:
- 2011: Timor-Leste chính thức nộp đơn xin gia nhập.
- 2022: các nhà lãnh đạo ASEAN đồng ý về nguyên tắc và trao cho Timor-Leste quy chế quan sát viên.
- 2023: ASEAN thông qua Lộ trình để Timor-Leste trở thành thành viên đầy đủ.
- 26/10/2025: ký Tuyên bố kết nạp tại Kuala Lumpur.
Nhiều người Việt sẽ thấy chi tiết này quen thuộc. Việt Nam gia nhập ASEAN ngày 28/7/1995. Hai năm sau, năm 1997, Lào và Myanmar được kết nạp, và năm đó Malaysia cũng là nước chủ tịch.
Những việc khác trong năm chủ tịch
ISIS Malaysia điểm lại thêm một số hoạt động:
- Rà soát việc thực hiện Đồng thuận 5 điểm về Myanmar.
- Tổ chức Hội nghị Cấp cao RCEP lần thứ 5. Đây là cuộc họp cấp lãnh đạo đầu tiên kể từ khi Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực có hiệu lực năm 2022.
- Gắn sự hiện diện của Mỹ tại hội nghị với thỏa thuận hòa bình Thái Lan – Campuchia, một ưu tiên chung của cả khối.
Cũng theo ISIS Malaysia, giới quan sát từng kỳ vọng tiến triển rõ hơn ở hai hồ sơ khó là khủng hoảng Myanmar và Biển Đông. Cả hai vẫn còn là việc dài hạn của khối.
Vì sao người Việt nên quan tâm
Với người Việt đang học, sống hoặc làm ăn tại Malaysia, năm chủ tịch ASEAN cho thấy Kuala Lumpur muốn đóng vai trò kết nối trong khu vực. Việt Nam và Malaysia là đối tác trong ASEAN và cùng tham gia RCEP. Khi các cơ chế khu vực vận hành trơn tru hơn thì việc đi lại, học tập và giao thương giữa hai nước cũng thuận lợi hơn. Tuy vậy, chính sách cụ thể như thị thực, học phí hay thuế vẫn do từng nước tự quyết. Trước khi lên kế hoạch, bạn vẫn cần đối chiếu với quy định hiện hành.
Thấy thông tin chưa chính xác? Gửi đề nghị đính chính. Bài viết có giá trị tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý hay thông báo chính thức của cơ quan có thẩm quyền.
